De gevolgen van inteelt bij L-nummers

L236 SW inteelt
inteelt bij L-nummers

Naar aanleiding van mijn vorige blog, heb ik van verschillende personen vragen gekregen. De meeste gingen over inteelt. Daarom deze blog. Waarom zou je hiervoor moeten waken? Kan inteelt echt invloed hebben op je eigen nakweek? Het antwoord is simpelweg ja! Misschien niet direct in je eigen nakweek dan wel in de nakweek van iemand degene die bij je koopt. Het lastige is je kan het niet zien als je nakweek koopt…

Waarom goede nakweek belangrijk is voor jezelf.

Een serieuze hobbyist is er alles aan gelegen om goeie nakweek af te leveren. Immers zal de mond tot mond reclame zijn werk doen. Wanneer mensen vertrouwen hebben in iemand zullen ze hem immers ook aanbevelen. Dat geldt andersom ook de andere kant op. Heb je vissen die minder van kwaliteit zijn, dan zullen mensen minder snel terugkomen. Zoals eerder aangegeven gebeurd inteelt regelmatig onder Hypancistrus soorten. L46 is hier een voorbeeld van, maar ook de L066, L333, L236 en de SW variant hiervan.

Hoeveel nakweek kun je het beste kopen?

Wanneer je op zoek bent naar deze vissen en zelf een groep wilt samen te stellen, koop dan niet alle vissen bij dezelfde persoon. Want hiermee vergroot je de kans op inteelt. Zeker bij de hierboven genoemde soorten. Vaak is het interessant o.b.v. prijs en/of gemak er meer te kopen als het budget het toelaat. Weersta die verleiding! Het nadeel is dat er een aannemelijke kans bestaat dat broer en zussen samen liggen in de toekomst. Dan zijn er personen die denken, boeiuh ik heb nakweek. Klopt dat heb je, maar inteelt is uit ethisch perspectief natuurlijk onjuist. Bovendien de kwaliteit van nakweek neemt af en je voegt niks toe aan de hobby. Je vult waarschijnlijk op korte termijn je spaarpot wat aan, maar uiteindelijk kopen mensen niet meer bij je. Vaak zie je bij inteelt dieren ook dat er “schoonheidsfoutjes ontstaan”. Dat kan in kleine dingen zitten. Hieronder een voorbeeld van hoe dat bij L236SW uitziet.

L236SW inteely
De gevolgen van inteelt bij L236SW

Zoals boven op de foto goed te zien is, zie je dat de vinnen van de linker L236SW niet volgroeid zijn. De rechter vis heeft dat aan de linkerzijde. Dit zijn de zichtbare gevolgen van inteelt. Er zullen vast en zeker ook goede vissen in deze groep hebben gezeten, maar de kans is groot dat hier ook problemen mee ontstaan. Het treurige aan dit is dat mensen dit alsnog verkopen en er dan mensen zijn die hiermee verder voortplanten… Het begin van het einde zeg maar…

Handig om te weten

Dus wees slim als je een groep van nakweek samenstelt:

Koop bij verschillende kwekers van dezelfde lijn!

Met dezelfde lijn bedoel ik dat je zeker weet dat je vissen koopt uit hetzelfde vanggebied. In het geval van L333, kruis geen l333 porto de moz met L333 black & white of gold. Of kruis geen L236 RB met de Will lijn. Dan vertroebel je ook lijnen.

Wanneer koop je wel meerdere exemplaren naweek?

Als je op een later tijdstip deze uit gaat selecteren, afhankelijk van de groep die je wilt samenstellen hou ik bij voorkeur de volgende vuistregel aan:

3:1

Voor iedere vis die ik uiteindelijk wil behouden haal ik 2 alternatieve vissen als ze 3-5 cm zijn en ik nakweek koop. Die vissen lijken qua tekening (in het geval van L236, L173, L082 etc) in mijn geval. Op deze manier kan ik groepen van 5-7 dieren samenstellen die niet verwant zijn. Iets wat ik het liefste heb qua grootte. Ik heb deze dieren tot het uitselecteren ook apart zitten. Tot het moment dat ik ze kan onderscheiden op bijv geslacht of tekening. Dan selecteer ik uit waar ik verder mee wil en de rest mag hierna verhuizen. Hierdoor kan ik op mijn gemak kiezen en er zeker van zijn dat ik geen inteelt voortbreng. Elke andere optie is naar mijn inzicht alleen maar een risico om inteelt in de hand te spelen. Een groep samenstellen is dus niet iets wat ik in een middag doe, maar verspreid over 1-2 jaar.

Wil je dit niet? Koop dan wildvang in een aquariumwinkel.

Nakweek of wildvang bij Lnummers?

L nummer generaties

Wildvang of nakweek het is soms een lastige keuze. In mijn vorige blog heb ik gesproken over de verschillen tussen hobbyisten verschillen tussen hobbyisten die aan voortplanting doen en hobbyisten die kweken. Deze blog gaat over de generaties die zij voortbrengen en de betekenis van die termen. Je krijgt antwoord op Wat zijn voordelen van wildvang? Waarom zou je nakweek willen overwegen? En als je nakweek dieren koopt waar let je dan op? Hoe werken genetische kenmerken? Dat alles en meer lees je in deze blog.

Wat is Wildvang?

Wildvang is een term die gebruikt wordt voor dieren die in de natuur hebben geleefd. Deze dieren zijn gevangen, in het geval van lnummers, door vissers. (In een van de komende blogs zal ik dieper in gaan in hoe de keten eruit ziet). Deze lnummers komen (voornamelijk) terecht bij aquariumspeciaalzaken die vervolgens aan particulieren verkocht worden.

Het mooie van wildvang dieren is dat ze mooie tekeningen kunnen hebben, die enorm contrastrijk kunnen zijn. Na een quarantaine periode is dit in een aantal gevallen al iets minder. Maar nog steeds erg mooi. Waardoor dit exact komt, is niet helemaal duidelijk en de meningen zijn erover verdeeld. Vermoedelijk hebben de waterwaardes hier invloed op.

Wildvang dieren zijn bijzonder geschikt om zowel mee voort te planten als om mee te kweken.

In Nederland wordt de term wildvang vaak aangeduid met de letters WV. In Duitsland bijvoorbeeld spreken ze over WF. Ieder land heeft hiervoor wel een term inmiddels.

Wat is F1?

F1 is de naam voor nakweek dieren die afstammen van de wildvang dieren of een nieuw samengesteld koppel. Het zijn voornamelijk dieren die in een aquarium zijn geboren en grootgebracht (tenzij wildvang). Hiervoor wordt een notatie uit de wetenschap gebruikt, zoals al eerder in mijn vorige blog te lezen viel bij de theorie van Mendel. Hiermee wordt aangegeven hoever de dieren afstammen van het originele koppel. In de hobby gebruiken we dit vaak verkeerd. Ik ga hier onderstaand in op de manier hoe het in de hobby wordt gebruikt. De wetenschappelijk manier zal ik ook vermelden. Al kan ik me voorstellen dat dat complexer voor de meeste wordt. In de wetenschap wordt met F1 bedoeld een nakomeling van 2 niet gerelateerde dieren.

F1 dieren zijn in mijn optiek geschikt voor zowel voortplanters als kwekers. Mits er nog uiterlijk kenmerken van de wildvang dieren aanwezig zijn of specifieke kenmerken van bijv. kleur en tekening. Wanneer iemand uit 2 F15 lijnen een koppel heeft gevormd is er wel een probleem. Die zou ik je niet aanraden. Want feitelijk heb je het wel over F1. Een goede kweker zal een selectie willen maken, zodat deze met vissen die specifieke kenmerken vertonen kan gaan kweken. In Duitsland is daardoor de term Ausnahme Tier ontstaan. Wat eigenlijk betekent dat deze vis zich uitermate leent om mee door te kweken. Een voortplanter is daarin minder nauwkeurig. Als je de mogelijkheid hebt, kijk dan ook vooral naar de ouderdieren als die aanwezig zijn. Wanneer die niet aanwezig zijn, stel de vraag waar die zwemmen en neem contact op met die persoon. Dat geeft je namelijk inzicht en zo leer je ook andere hobbyisten kennen.

Tip: wanneer je wilt kweken en nakweek koopt vraag bij voorkeur of er meer vissen uitgevangen kunnen worden. Hierdoor kan er een keuze gemaakt worden op specifieke kenmerken.

Wat is F2?

F2 betekent in de hobby iets anders dan in de wetenschap. In de hobby noemen velen dit nakweek van F1 dieren. In theorie is deze generatie inteelt als het op die manier gebeurd. De F2 generatie wil je als kweker liever vermijden. Bij F2 dieren wordt snel duidelijk of je met een voortplanter of een kweker te maken hebt. F2 dieren kunnen namelijk enorm verschillen in uiterlijk. De vraag is wel of degene die ze aanbied ook eerlijk hierin is.

Dat wil niet zeggen dat bijvoorbeeld er geen mooie F2 dieren kunnen bestaan… Dat kan wel degelijk, juist in deze generatie. Echter de kans dat iemand de juiste koppels in een aquarium heeft zwemmen is een stuk kleiner. Met wat geluk zullen ze het ontdekken en verbaasd zijn dat er een paar dieren afwijkend zijn in tekening en kleur. Wees voorzichtig hiermee en blijf hier indien mogelijk bij weg.

Mijn tip: Koop bij voorkeur geen F2 dieren als je deze in groepsvorm wilt houden om te reproduceren. De nakweek die hieruit ontstaat zal in de meeste gevallen veel minder overeenkomsten, qua uiterlijke kenmerken vertonen zoals destijds het geval was bij de wildvang lnummers. Wanneer hiermee verder voortgeplant wordt, lijken deze lnummers steeds minder op het wildvang exemplaar. Ze zullen minder en minder overeenkomsten hebben t.o.v. de wildvang/F1 exemplaren.

Wat is F3?

F3 noemen veel mensen in de hobby de nakweek van F2 in de l-nummer hobby. Dit is de inteelt die je echt wilt vermijden als je wilt kweken. F3 l-nummers kunnen enorm uiteen lopen qua tekening en contrast. Wanneer je F2 lnummers bij een voortplanter hebt gehaald is de kans groot dat als je F3 dieren krijgt naar verloop van tijd dat er grauwe en donkere exemplaren tussen zitten. Deze lijnen wil je niet voortzetten. Al is dit in het verleden zeker in Nederland heel veel gebeurd. Met name onder hypancistrus soorten zoals L066, L333, L400, etc.

Dit is het resultaat van hobbyisten die weinig tot geen toevoeging zijn voor de hobby, maar de hobby beetje bij beetje stukmaken. Soms bewust uit eigen belang, vaak ook onbewust door gebrek aan kennis over de genetische kant van reproduceren.

Mijn tip: koop F3 wanneer je een enkel exemplaar in een showbak wilt houden, dan kan een F3 generatie bij een voortplanter ook acceptabel zijn. Al kun je je bij het laatste afvragen of je dat zou moeten willen aangezien deze lnummer weinig uiterlijke kenmerken van het wildvang exemplaar nog draagt als er enkel mee voortgeplant is.

Samenvattend

Nu je de verschillen tussen de generatie termen begrijpt heb ik om het duidelijk te houden de invloed van genetische kenmerken in de onderstaande afbeelding proberen te verhelderen.
Dit is een illustratie van hoe verschillen in de generaties ontstaan.

Wat ik voorkomen wil is dat ik straks allerlei wetenschappers in de mail heb, die hun mening willen uiten over dat het complexer in elkaar steekt dan hieronder beschreven, want dat klopt. Maar dat helpt niet voor degene die het proberen te begrijpen. Wanneer iemand het eenvoudige en duidelijker kan uitbeelden, mag deze mij altijd een bericht sturen, zodat ik het kan aanpassen.

Het doel is om het onderscheid te herkennen en te begrijpen welke keuzes je hebt en waarom je niet met F2 moet kweken. Wanneer je dat begrijpt kun je keuzes maken om bepaalde kenmerken te behouden voor een L-nummer.

Uitselecteren

Als voorbeeld gebruik ik een wildvang koppel. Hier is er 1 zwart wit (links) en 1 crème wit (rechts) om het onderscheid duidelijk aan te geven. Daarin zit dominant en recessief gen. Dominant gen staat altijd met hoofdletter in de wetenschap uitgelegd en voert de boventoon. In dit voorbeeld zwart en wordt aangegeven met de letter A. Recessief gen staat met een kleine letter in de wetenschap aangegeven en is ondergeschikt t.o.v. het dominante gen. Deze wordt aangeven met een a. Dat is bij een vis wit en bij de andere crème. Onderstaand voorbeeld betreft 2 vissen en welke 1 koppel vormen.

Wildvang en nakweek bloedlijnen

Dit is de basis van kweken en selecties maken. De nakweek van F1 zal in beperkt mate ook kenmerken van de het wildvang koppel dragen. Een hobbyist staat vanuit dit punt aan het roer om allerlei varianten creëren door bijvoorbeeld wildvang aan F1 toe te voegen of bijvoorbeeld te zoeken naar bepaalde combinaties om een bepaald gen dominanter te laten worden. Om deze reden is het ook belangrijk om uit te selecteren als je wilt (door)kweken. Want nu kun je keuzes maken en iets toevoegen aan het bestaan en behoud van wildvang L-nummer en en ook aan de hobby. Helemaal bij soorten met grillige kenmerken.

Wanneer je voortplant zonder dat een soort bijv. met uitsterven wordt bedreigd, maar uit eigen belang (zonder dier bevorderend doel) vervuil je in mijn ogen enkel dat nummer voor toekomstige liefhebbers. Je kunt dan wel F1 aanbieden, maar als de ouders uit inteelt dieren komen, is dat niet ok. Dan kan iemand anders beter opnieuw beginnen met wildvang vissen. Het lastige voor vele aan dit verhaal is, is dat het tijd nodig heeft. Misschien heb je meerdere nesten nodig om een nieuw koppel met een bepaalde samenstelling te vormen. Dan wordt je geduld absoluut op de proef gesteld. Maar uiteindelijk wordt je beloond.

Dus wildvang of nakweek?

Het blijft altijd een eigen keuze of je kiest voor wildvang of nakweek. Hobbyisten die gericht met nakweek bezig zijn in de hobby zijn schaars. In de Benelux nagenoeg niemand. In Duitsland en Scandinavië meer gelukkig.
Ik ben aantal jaren geleden me hierin gaan verdiepen. Hierdoor heb ik de afgelopen jaren nakweek gekocht bij kwekers die de hobby op deze manier beoefenen. Sommige zijn zoals je in het verleden ook hebben gezien, bizar mooi. Zelf ben ik hier ook een tijdje terug mee gestart voor wat betreft de hypancistrus soorten die geen wildvang zijn. Met name degene waarvan ik denk dat het zonde is als ze nog meer verpieteren. Koop zorgvuldig exemplaren als je ermee wilt kweken. Kies bewust voor wildvang of nakweek en zorg in het geval van nakweek dat je bij voorkeur koppels of trio’s zoveel mogelijk gescheiden houdt. Zodat je weet welke dieren wel of niet elkaar verwant zijn. Voorkom daardoor inteelt. Voor mij is dat de reden waarom je nooit grote groepen moet houden. Aangezien je dan nooit zeker bent welke koppels welke nakweek hebben voortgebracht. Met als gevolg inteelt. Uiteindelijk geloof ik dat vissen die het meeste lijken op natuurlijke exemplaren de beste bijdrage zijn. Hierdoor zorgen we ervoor dat we de hobby laten groeien en dat ook anderen ervan kunnen genieten. Voortplanten met lnummers die grillige uiterlijke kenmerken vertonen vind ik simpelweg zonde! Je doet jezelf dan tekort. Maar dat is mijn mening…

Het verschil tussen het kweken van L-nummers en het voortplanten ervan

L015 Peckoltia Vitatta Lower Xingu

In de beginjaren van mijn hobby was ik voor lange tijd tegen de voortplanting van L-nummers. Ik zag er de lol niet van in. Al die mensen die geld vroegen voor “eigen nakweek” vissen. Het had geen voordelen vond ik, ik vond het vaak sneu, hoe vissen gehouden werden. In die tijd woonde ik nog in Zuid-Limburg en kwam ik vaker in aanraking met onze oosterburen en de wijze waarop zij de hobby beoefenen was in een aantal gevallen anders. Voor mij geldt hier de metafoor dat het is zoals met auto’s, ook daar weten ze gewoon meer van in Duitsland als je het mij vraagt. Wat mij fascineerde was hoe sommige bezig waren met het kweken i.p.v. voortplanten van dieren. Dus waar zit het verschil?

Voortplanter

Als je het mij vraagt is iemand die Lnummers voortplant, een persoon die een groep vissen samen in een aquarium plaatst en hoopt dat er nakweek ontstaat naar verloop van tijd. Wanneer de vissen jongen hebben voortgebracht, probeer je, deze zo snel mogelijk, van de hand te doen. In mijn ogen zijn er twee soorten typen personen van:

  1. Iemand met veelal grote groepen dieren (+10 dieren), om maar zoveel mogelijk koppels de mogelijkheid te geven jongen groot te brengen, althans de kans zo groot als mogelijk maken hiervoor;
  2. Iemand die een unieke/bedreigde soort in groepsvorm neemt om voort te planten, onder de noemer “behoud van soort” bijvoorbeeld.

Kweker

Iemand die kweekt is in mijn ogen een persoon die vissen uitselecteert op specifieke kenmerken, zoals kleur en tekening. Vaak wilt diegene invloed uitoefenen op die kenmerken in nakweek. Hier zit een bepaald doel achter en het middel om daar te komen is kweken. Dit proces neemt meer tijd in beslag en er is meer geduld voor nodig. Ook zijn niet altijd alle vissen beschikbaar zoals iemand zou willen. Een kweker heeft een (zeer specifiek) doel. Voorbeelden van kwekers zijn: Robert Budrovcan, Ernst Schmidt, Heinrich Will of Felix Guder.
Deze personen proberen of hebben in het verleden bewust geprobeerd specifieke kenmerken van Lnummers te beïnvloeden door het opzetten van een lijn kweek. Vele weten dat daar hele mooie vissen uit zijn voortgekomen, die hobbyisten nog altijd graag willen houden. Dit soort lijnen zijn veelal ontstaan uit koppels en niet uit complete groepen. Vaak waren die vissen niet voorhanden. De gelukkigen werden bij de groothandel uitgeselecteerd uit de grote hoop.

Nederland het land van de voortplanters

In Nederland hebben we heel veel mensen/hobbyisten die zich kweker noemen, maar eigenlijk alleen een voortplanter zijn. In Nederland kun je degene die specifiek bezig zijn met het kweken op één hand te tellen. De meeste hobbyisten pompen nakweek de hobby in. Ik zeg bewust pompen, omdat er vissen zijn die generatie naar generatie grauwer en donkerder worden. Ik zag laatst een L400 die zo donker en grauw was, dat ik er niet bij kon waarom iemand dit wilt voortplanten. Uiteindelijk lijken deze nakweek dieren in de verste verte niet meer op hun voorouders. Het ergste is dat het nooit meer beter wordt. Helemaal wanneer je je verdiept in de theorie van Gregory Mendel. Dan leer je beter begrijpen waarom je met sommige nakweek niet zou moeten doorkweken.

Toch staat Facebook en Marktplaats vol met advertenties van mensen die niet begrijpen hoe die theorie werkt. Voorbeelden van L-nummers waarmee dit gebeurd zijn hypancistrus soorten, maar ook steeds meer peckoltia soorten. Een voorbeeld is L134 uit de Rio Jamanxim die afwijkend is met zijn spots t.o.v de L134 variant die gevonden wordt in de Rio Tapajós. Ik ken groepen waar het door elkaar zit. Zonde, aangezien de spotten variant en zeer bijzonder verschijning is. Het middel (kweek) is het doel geworden.

Is voortplanten slecht?

Laat ik voorop stellen dat ikzelf voortplanten niet altijd een slechte zaak vind. Het moet alleen niet het doel worden. Een voorbeeld is wanneer je een soort hebt die met uitsterven in zijn/haar natuurlijke habitat wordt bedreigd. En dan doel ik niet op een L046 zebra… Ik heb altijd moeite om mijn lach in te houden als iemand met droge ogen verteld dat hij/zij L046 houdt omdat ze met uitsterven worden bedreigd. Voor degene die het niet weten, spoileralert!
Deze vissen worden ten eerste massaal gesmokkeld van Brazilië naar Colombia, wat overigens fout en strafbaar is! Daar worden ze op grote schaal gekweekt en aangeboden aan winkels (als wildvang) voordat ze zich verspreiden over de hele wereld. Ook zijn er enkele zogenaamde ‘breeding farms’ in Azië waar ze maandelijks ongeveer net zo hard groeien als de Chinese populatie. Toch begrijp ik dat mensen L46 willen houden en (voornamelijk) voortplanten, daar hoef je geen rekensom voor te maken, toch?!

Probeer iets toe te voegen aan de hobby

Echter heb ikzelf meer respect voor iemand, wanneer er gekozen wordt voor voortplanting met Lnummers die daadwerkelijk met uitsterven worden bedreigd of bijna nooit in de hobby voorkomen. En dat is eigenlijk simpel, want die persoon wilt iets toevoegen aan de hobby. Dat vind ik ook van een kweker, wanneer deze op natuurlijke wijze mooiere vissen wilt kweken. Niet zoals in sommige landen, waarbij er nog weleens hormonen en/of kleurstoffen worden toegediend.
Ik kan me ook voorstellen dat hobbyisten een mix van voortplanten en kweken zouden houden. Waarom niet? Zolang je maar niet achteloos lnummers de hobby inpompt, wat is daar nu de lol van? En als je inmiddels de Mendel theorie hebt gelezen, weet je dat ze niet mooier gaan worden.

Conclusie

Waar we het volgens mij allemaal over eens kunnen zijn is dat het houden van lnummers een smaakkwestie is en blijft . De meeste vissen worden gekocht o.b.v. emotie, een eerste indruk. Waarbij uiterlijk een grote rol speelt, maar ik blijf daarom met de vraag rondlopen:


Waarom zijn er dan zo weinig voortplanters die willen kweken?


Dat blijft voor mij een mysterie…

Lnummer.nl is geboren

Ik zat er al een tijdje mee in mijn hoofd. Een half jaar geleden ben ik begonnen met een Facebook pagina. Dat heb ik destijds gedaan omdat ik een centrale plek zocht om mijn media te kunnen delen van de L-nummers die ik houd en verzorg . Nu een half jaar verder en ruim 300 volgers ben ik erachter gekomen dat het niet altijd mensen helpt. En dat is wel wat ik wil realiseren. De hobby is dermate versplinterd dat het voor veel mensen lastig is om het kaf van het koren te scheiden. Laat ik voorop stellen dat ik niet alle wijsheid in pacht heb. Ook ik leer dagelijks, en dat maakt het juist zo leuk. Die kennis kan ik vervolgens weer gebruiken om andere te helpen. Doordat die centrale plek toch lastiger lijkt te zijn voor mijn volgers heb ik onlangs besloten dat het misschien slimmer is om een website over L-nummers op te zetten. Meer ook omdat Facebook en Facebook Groups steeds meer verloederen en daarmee ook de gedeelde kennis over L-nummers. Laten we eerlijk zijn; dat is niet handig. Stel jezelf eens de vraag hoe vaak je die omslachtige zoekfunctie gebruikt?

Dus met een paar uurtjes knutselen in de avonduren heb ik met Lnummer.nl een begin gemaakt. De website is verre van af, dat zul jezelf ook geconstateerd hebben. De komende maanden zal ik meer functionaliteiten en berichten toevoegen. Misschien nog beter, laat mij ook vooral weten wat je graag wilt terugzien! Dat kan via het contactformulier hier rechts.

De pagina Mijn L-nummers geeft informatie over de vissen die momenteel in mijn aquaria zwemmen. Daar vind je informatie over :

 

  • De naam
  • De rivier waarin ze zwemmen
  • De temperatuur waarop ze hier gehouden worden
  • Het dieet dat ze krijgen
  • De huidige lengte
  • Of ermee gekweekt is
  • Of er nakweek beschikbaar is op dit moment

Ook hier geldt, laat me vooral weten wat je mist. Dan zal ik kijken of ik dat kan toevoegen.